Οι δύο πεζοπόροι με καταγωγή από τη Δράμα βρέθηκαν στην περιοχή στην προσπάθειά τους να επισκεφθούν το εγκαταλελειμμένο πολεμικό αεροσκάφος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Στη διάρκεια της πεζοπορίας τους δέχθηκαν επίθεση από αρκούδα, με τον έναν να καταφέρνει να ανεβαίνει σ’ ένα δέντρο και έτσι να σωθεί. Ήταν αυτός που όταν πέρασε ο κίνδυνος ειδοποίησε το 112 ζητώντας βοήθεια.
Η «Ε» με αφορμή αυτό το ιδιαίτερο περιστατικό επικοινώνησε με τρεις ανθρώπους που σχετίζονται με διάφορους τρόπους με τη φύση και τα ζώα για να καταγράψει τις απόψεις τους. Ο ένας είναι ο Βαγγέλης Μπαλατσός, ο πρόεδρος της Κυνηγετικής Ομοσπονδίας της Θεσσαλίας, ο άλλος είναι ο κ. Χρήστος Αναστόπουλος, δασάρχης Ελασσόνας, και ο τρίτος ο κ. Γιάννης Λυτροκάπης, πρόεδρος του Κτηνιατρικού Συλλόγου Λάρισας. Οι δύο πρώτοι εξηγούν πως έχουν καταγραφεί αρκούδες τόσο στα δύο βουνά τον Όλυμπο και τον Κίσσαβο όσο και στο δέλτα του ποταμού.
* Ο κ. Βαγγέλης Μπαλατσός είναι κυνηγός και πρόεδρος της Ζ’ Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Θεσσαλίας. Έχει δει ο ίδιος πολλές φορές αρκούδα, όμως και οι περιγραφές που έχει ακούσει από συναδέλφους είναι πολλαπλάσιες.
«Κυρίως έχει στην Πίνδο, όμως κάποιος μπορεί να συναντήσει και στα δικά μας βουνά, τόσο στον Όλυμπο όσο και στον Κίσσαβο, υπό προϋποθέσεις». Οι κυνηγοί ως μέτρο ασφαλείας μπορεί να έχουν το όπλο σε περίπτωση επίθεσης, όμως αυτό δεν το έχουν οι υπόλοιποι πολίτες που μπορεί να είναι περιπατητές.
«Η αρκούδα μπορεί να γίνει επικίνδυνη αν νιώσει ότι απειλείται ή όταν δεν έχει διέξοδο. Γίνεται, μάλιστα, ακόμα πιο επιθετική όταν καταλάβει πως κινδυνεύουν τα αρκουδάκια της. Μην ξεχνάμε πως τα κρατάει κοντά της για μεγάλο χρονικό διάστημα. Έχει πολύ ανεπτυγμένο το ένστικτο της μητρότητας» σημειώνει και θυμάται ένα περιστατικό στο Μέτσοβο που αρκούδα έχασε το μικρό από τσομπανόσκυλα.
Συμπληρώνει, επίσης, πως «ένας πολίτης που θα δει αρκούδα, θα πρέπει να κινηθεί με τέτοιον τρόπο για να δείξει πως δε θέλει να επιτεθεί και πως της δίνει δρόμο διαφυγής. Μπορεί, επίσης, να κάνει θόρυβο, αλλά όχι για να την απειλήσει».
* Ο κ. Χρήστος Αναστόπουλος, δασάρχης του Δασαρχείου της Ελασσόνας, σημειώνει στην «Ε» πως τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση πληθυσμού. Ενώ οδηγούμασταν προς εξαφάνιση, τελευταία έχουμε ανατροπή της κατάστασης και υπάρχουν ενδείξεις για το αντίθετο.
Σύμφωνα με τον κ. Αναστόπουλο, αυτό συμβαίνει διότι έχει μειωθεί η κτηνοτροφία στα ορεινά. Αυτό μείωσε και τους κινδύνους που είχαν από σκυλιά ή ανθρώπους που ήθελαν να προστατεύσουν την περιουσία τους.
«Όταν δεν έχουν εχθρούς, πολλαπλασιάζονται και κινούνται σε πολύ περισσότερα μέρη εν συγκρίσει με πριν». Όπως υποστηρίζει ο δασάρχης Ελασσόνας, ο μεγαλύτερος αριθμός τους βρίσκεται φυσικά στην Πίνδο, όμως τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί αρκούδες και στην περιοχή του Ολύμπου. Στην Ολυμπιώτισσα, στη Βερδικούσια και στον Κοκκινοπηλό, ακόμη και στο Δέλτα του Πηνειού στην περιοχή της Κουλούρας!
«Συνήθως είναι αρκούδες που έρχονται από την Πίνδο. Δεν έχουμε μόνιμη παρουσία σ’ αυτές τις περιοχές, αλλά είναι άτομα που έρχονται αφού έχουν χάσει τον προσανατολισμό τους ή νεαρά που έχουν διωχθεί από τα αρσενικά» σημειώνει ο κ. Αναστόπουλος, συμπληρώνοντας πως πρόκειται για καφέ αρκούδα.
Ερωτώμενος ο κ. Αναστόπουλος για μια συμβουλή σε περίπτωση συνάντησης, απαντά πως μια καλή κίνηση είναι «να κάνουμε κάτι όπως και με κάθε αγρίμι. Να κάνουμε θόρυβο για να δείξουμε πως δε φοβόμαστε, αλλά δεν πρέπει να δείξουμε πως το απειλούμε. Να μας ακούσει και να φύγει, αφού νωρίτερα διασφαλίσουμε πως υπάρχει διέξοδος για το ζώο. Απομακρυνόμαστε χωρίς να τρέχουμε» καταλήγει ο δασάρχης.
*Ο Γιάννης Λυτροκάπης είναι κτηνίατρος και πρόεδρος του Κτηνιατρικού Συλλόγου Λάρισας. Εξηγεί στην «Ε» πως μια τέτοια επαφή καταγράφεται συνήθως όταν ο άνθρωπος εισέρχεται στον χώρο του ζώου. Οι άλλες περιπτώσεις είναι όταν δεν υπάρχει τροφή και το ζώο κατεβαίνει σε χωριά δίπλα σε δάση και ψάχνει.
«Το βασικό που πρέπει να κάνουμε είναι να αποφύγουμε τη συνάντηση. Με θόρυβο στην αρχή και αφήνοντας δρόμο διαφυγής να υποχωρήσεις με τρόπο, δείχνοντας πως δεν έχεις απειλητικές διαθέσεις απέναντί του».
ΚΑΤΟΙΚΗΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ
Αναμενόμενη και διαχειρίσιμη είναι γι’ αυτήν την εποχή η παρουσία της αρκούδας κοντά σε κατοικημένες περιοχές σύμφωνα με την περιβαλλοντική οργάνωση «Καλλιστώ».
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση της οργάνωσης, «στην πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται είτε για θηλυκά με μικρά που προσεγγίζουν περιοχές με ανθρώπινη δραστηριότητα, καθώς αναζητούν εύκολη τροφή κυρίως σε οικιακά απορρίμματα, παράνομες χωματερές και οπωροφόρα δέντρα, ενώ παράλληλα προσπαθούν να προστατέψουν τα μικρά τους από τα βρεφοκτόνα αρσενικά, είτε για νεαρά/ανώριμα άτομα 2-3 ετών που αναζητούν χωροκράτεια, δεν έχουν αρνητική εμπειρία από την ανθρώπινη παρουσία και, παράλληλα, εκτοπίζονται από τα μεγάλα αρσενικά».
Σύμφωνα με την «Καλλιστώ», η αρκούδα είναι πολύ ευπροσάρμοστο άγριο ζώο και με αποκλειστικό κίνητρο την εξεύρεση τροφής μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να ξεπεράσει τον φόβο της για τον άνθρωπο. Γενικά, η καφέ αρκούδα που φιλοξενούμε και στη χώρα μας δεν είναι επιθετικό ζώο. Αντιθέτως, μόλις αντιληφθεί ανθρώπινη παρουσία ή δραστηριότητα απομακρύνεται. Σε πολύ λίγες περιπτώσεις μπορεί να δείξει εκφοβιστική επιθετική συμπεριφορά, κυρίως όταν βρεθεί σε συνθήκες απειλής για την ίδια ή τα μικρά της.
Η περιβαλλοντική οργάνωση συμβουλεύει όταν κινούμαστε στο δάσος να κάνουμε αισθητή την παρουσία μας κατά τακτά χρονικά διαστήματα, με έντονους θορύβους με ομιλίες, τραγούδια ή τη χρήση σφυρίχτρας.
«Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως αν μια αρκούδα βρεθεί στον δρόμο μας, μένουμε ψύχραιμοι/-ες, δε φωνάζουμε, δεν προσπαθούμε να την τρομάξουμε. Απομακρυνόμαστε ήρεμα δίνοντας χώρο στην αρκούδα να συνεχίσει τη διαδρομή της. Δεν πετάμε σε καμία περίπτωση κλαδιά, πέτρες ή άλλα αντικείμενα, καθώς θα εκλάβει την πράξη αυτή ως απειλή. Σε περίπτωση που εντοπίσουμε μια αρκούδα να κινείται πολύ κοντά σε κατοικημένη περιοχή ειδοποιούμε το Δασαρχείο και το Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής» τονίζεται σχετικά.
Του Κώστα Γκιάστα
